خاکریز های فرهنگی

خاکریز های فرهنگی-سید محمد مهدی قادری

اغراق نیست اگر آغاز انقلاب اسلامی را شروعی برای دفاع مقدس بدانیم.از بیست و دو بهمن پنجاه و هفت تا همین امروز لحظه ای ما را آرام نگذاشته اند.هر روز برایمان مشکلی ایجاد کردند.گاهی با ترور و جنگ می خواستند جلوی ما را بگیرند گاهی با تحریم و تهدید.آنچه که هیچ گاه تغییر پیدا نکرد رویکردها بود. مسئله مهم هم همین است که آگاه باشیم علی رغم تغییر اشکال رویارویی و مقابله با ما،رفتار غرب از لحاظ ماهوی هیچ تغییری نداشته است.امام خمینی(ره) در مورد عدم غفلت از چنین امری فرمودند:« ما حالا باید خودمان را در حال جنگ بدانیم.می بینید که به هیچ یک از امور اعتنا ندارند. امروز می گویند جنگ. فردا همان جنگ را صلح می کنند.باز فردا جنگ شروع می کنند. از این جهت قوای مسلحه و ملت ما باید مهیا باشند». مهیا بودنی که مورد تاکید امام است در یک بعد خلاصه نمی شود. امام نمی گوید که جنگ، تنها جنگ نظامی است.تهدید ها را منحصر به تهدید نظامی نمی کنند. وقتی که بحث از آمادگی به میان می آید نمی توانید صرفا بر یک وجه تکیه کنید.اگر می گویید آماده ایم یعنی در همه ابعاد سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و نظامی مهارت کسب کرده اید.

برای این مهیا بودن هم،باید خود را یافت و پیدا کرد. «باید ما توجه داشته باشیم که خودمان کی هستیم؟چی هستیم؟». امام پیشاپیش این پرسش ها را نیز پاسخ داده است و خودیابی را که لازمه این مهیا بودن است تفسیر کرده اند به این که،ایرانی دارای فرهنگی اصیل،کشوری مستقل و شخصیتی غیر وابسته باشد. یعنی« بدون اتکا به آمریکا،شوروی و انگلیس استقلال سیاسی،نظامی،اقتصادی و فرهنگی خویش را به دست گیرد و روی پای خود بایستد و هویت اصلی خویش را به جهان عرضه کند»

شکی نیست که بحث های امام در مورد خودیابی منحصر به بعد فرهنگی نبود اما مسلما فرهنگ را رکن اصلی این امر می دانستند. از نظر امام حتی زندگی سیاسی ملت توام با فرهنگش بود و مبدا همه خوشبختی ها و بدبختی های یک ملت در فرهنگش خلاصه می شد.

وقتی که برای فرهنگ در معادلات سیاسی و اجتماعی قائل به نقش کلیدی و محوری باشیم و از سوی دیگر وابستگی و غربزدگی را مسئله ای فرهنگی تلقی کنیم. درخواهیم یافت که توجه به مسئله فرهنگ تنها در سخنان حضرت امام خلاصه نمی شد. مقام معظم رهبری نیز بارها بر نقش پررنگ فرهنگ تاکید کرده اند. نمونه اخیر این تاکید ها را در نام گذاری های  ابتدای سال مشاهده کرده ایم.اصلا فرهنگ امری است که از آغاز انقلاب به آن توجه می شد.امام در همان سال های اول انقلاب می فرمود که«خودمان را گم کردیم .هرچیز که صحبت می شود باید شما ببینید. اسمایی که در اینجا متعارف بود می گذاشتند داروخانه اسمش اروپایی باشد.خیابان هم باید اسم یکی از آمریکایی ها یا اروپایی ها باشد.هرجا می رفتی باید این باشد.اجناس هم که درست می کردند خود ایران جنس می بافت باید کنارش خط انگلیسی باشد،خط لاتین باشدو بگویند از انگلستان آمده.»

این دغدغه فرهنگی از همان ابتدا وجود داشت و امروز هم به چشم می آید.مقام معظم رهبری نیز بارها یکی از اصلی ترین وظیفه دانشجو را همین امر معرفی کرده اند و توجه به مسائل فرهنگی را از دانشجویان مطالبه کرده اند.«به شما دانشجویان می گویم سنگربان این سنگر باشید.مواظب باشید خاکریزهایتان سست نشود.دائم خاکریزها را ترمیم کنید. خاکریز ها خاکریز های فرهنگی-فکری است. این ها را ترمیم کنید»